सुरुवात कबुलीने करायला हवी की, या विषयावर आज लिहायचं, असं काही ठरलं नव्हतं. इतर बऱ्याचजणांसारखा मी सुद्धा झोपेत होतो. आनंदीबाई आणि गोपाळरावांचे काम पाहून वाटले की ह्या दोघांनीच आपल्या सगळ्यांच्या वाटचे फटके स्वतःच्या अंगावर घेतले आहेत. त्याचे वळ देखील त्यांच्याच कुटुंबावर उमटले. प्रत्येक दिवशी होणाऱ्या त्रासाचे, टीकेचे , लढ्याचे रुपांतर आपण २ तासाच्या चित्रपटात पाहतो. पण रोज उठून तो लढा देणं, ते सुद्धा यशाची खात्री नसताना हे आपण अनुभवत नाही. आपण सगळेच वेगवेगळ्या प्रमाणात संवेदनशील असतो. पण त्या संवेदनशिलतेचे कोणत्या कृतीत रुपांतर होईल हे प्रत्येकाचे निराळे. तसाच, आनंदी बाईंचे आयुष्य पाहिल्यावर सुद्धा प्रत्येकावर वेगळा परिणाम होतो. पाहिल्या पाहिल्या सोडून देणार्यांपासून, त्यातून प्रेरणा घेऊन आपला रस्ता शोधणारे सगळे आले. १८८५ मध्ये,…